Over mij
Fabiënne Smedinga - systeem interventionist
Ik ben Fabiënne Smedinga
Ik heb jarenlang gewerkt als leidinggevende in de zorg.
In één van de teams waarvoor ik eindverantwoordelijk was, begon de samenwerking steeds verder te verslechteren.
Niet ineens.
Maar sluipend.
De incidenten namen toe.
Cliënten kwamen stil te staan in hun ontwikkeling – of gingen achteruit.
De sfeer in het team verhardde en de kwaliteit van zorg kwam onder druk te staan.
Wat mij het meest raakte:
de paar mensen die wél verantwoordelijkheid namen, vertrokken.
Anderen meldden zich ziek.
Als leidinggevende voelde ik dat dit meer was dan ‘gedoe in een team’.
Dit ging over gedrag dat genormaliseerd was geraakt — en niemand nog corrigeerde.
En toen werd het confronterend
Want terwijl ik naar mijn team keek, begon ik iets anders te zien.
Het gedrag dat ik in het team waarnam — vermijden, klagen, elkaar niet aanspreken, besluiten die niet echt gedragen werden —
bleek zich óók in ons MT af te spelen.
Dezelfde patronen.
Op een andere plek.
Wat boven niet scherp was, sijpelde naar beneden.
Wat in het MT onbesproken bleef, werd in het team uitvergroot.
Daar viel voor mij het kwartje:
je kunt geen team veranderen zonder het systeem erboven mee te nemen.
Daarom kijk ik nu naar het geheel
Sindsdien kijk ik niet meer geïsoleerd naar teams.
Wanneer er een vraag komt om een team te begeleiden, kijk ik altijd kritisch naar:
het MT
de rolverdeling
de besluitvorming
en het gedrag onder druk
Niet om te wijzen. Maar omdat teams geen eiland zijn.
Belemmerende patronen ontstaan zelden onderaan.
Ze beginnen vaak hoger — en worden onbedoeld doorgegeven.
Daarom werk ik tegenwoordig systemisch:
ik kijk waar gedrag vastloopt
waar verantwoordelijkheid vervaagt
en waar leiderschap zichzelf niet meer corrigeert
Pas als dat gezien en benoemd wordt, ontstaat er ruimte voor echte beweging —
boven én beneden.
Waar stroomt de energie?
De echte omslag kwam toen ik werd opgeleid in werken met energie en systeemgericht interveniëren.
Daar leerde ik niet wat mensen moesten doen, maar wat er onder druk gebeurde.
We kregen zicht op waar energie stroomde, waar ze lekte en waar gedrag vastzat —
niet als oordeel, maar als informatie.
Vanaf dat moment konden we gericht ingrijpen.
Het gezamenlijke doel werd concreet, rollen en verantwoordelijkheden expliciet
en afspraken over interactie en communicatie bespreekbaar.
Het effect was direct merkbaar:
er kwam rust, mensen namen weer eigenaarschap en besluiten werden gedragen.
De organisatie bleef onder druk staan —
maar het team niet meer.
Nieuwe medewerkers sloten aan bij een gezonde manier van samenwerken.
Cliënten en verwanten merkten het verschil.
De groep werd stabiel.
Dat was voor mij het bewijs:
cultuur verandert niet door plannen, maar door ander gedrag onder druk.
Mijn visie op samenwerking en leiderschap
Ik geloof niet in organisatieverandering zonder gedragsverandering.
En ik geloof niet dat gedrag verandert door modellen, formats of methodieken alleen.
Zeker in de zorg zie ik dat organisaties vaak beginnen bij hoe we moeten werken, terwijl de echte vraag is:
hoe werken we samen als het spannend wordt?
Goede samenwerking vraagt dat leiders en MT’s leren:
het gezamenlijke doel scherp te houden
helder te zijn over rollen en taken
afspraken te maken over interactie
gevoelens te herkennen en te benutten als signaal, niet als last
Dat leer je niet uit een handboek.
Dat leer je door gespiegeld te worden in het echte werk.
Daarom werk ik tijdelijk.
Met voldoende afstand en neutraliteit.
Zodat leiderschap weer kan landen waar het hoort — en daarna zelfstandig verder kan.
Wat je over mij moet weten:
Ik werk altijd volgens een doel.
Daadkracht
Ik help MT’s om van analyse naar actie te komen. Niet door te forceren, maar door scherp te maken wat nodig is om te bewegen.
Optimistisch
Ik zie mogelijkheden, óók als het schuurt. Juist spanning bevat vaak de meeste informatie.
Energiek
Ik vertraag waar nodig en versnel waar het kan. Rust en tempo zijn geen tegenpolen — ze versterken elkaar.
Leergierig
Ik blijf mezelf ontwikkelen, omdat systemen dat ook doen. Wat gisteren werkte, werkt morgen niet automatisch.
Als jij mij zou kennen, dan wist je dat:
- ik spanning niet uit de weg ga, maar ook niet opzoek
- ik liever één scherp gesprek heb dan drie vriendelijke
- ik in MT’s vaak hoor wat er niet gezegd wordt
- ik humor gebruik om dingen bespreekbaar te maken die anders blijven liggen
- ik energieverlies sneller zie dan de meeste mensen
- ik geloof dat leiderschap begint bij zelfreflectie, niet bij gelijk hebben
